Inspecties dragen bij aan eerlijk, gezond en veilig werk

Inspecties dragen bij aan eerlijk, gezond en veilig werk

In 2019 heeft de Inspectie SZW fors ingezet op het bestrijden van oneerlijk werk en arbeidsuitbuiting. De controle op het veilig werken met gevaarlijke stoffen heeft positieve resultaten opgeleverd en er is vooruitgang geboekt met het voorkomen van onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden. Dat blijkt uit het jaarverslag dat de Inspectie SZW 14 mei heeft gepubliceerd. De Inspecteur-Generaal benoemt in zijn voorwoord dat terugkijken op 2019 in de huidige omstandigheden iets onwerkelijks heeft. Tegelijk is het van belang de verbinding tussen verleden, heden en toekomst steeds te blijven leggen. 

 

Onderbetaling, illegale arbeid en arbeidsuitbuiting zijn hardnekkige problemen die de Inspectie met voorrang wil aanpakken. De aanpak van arbeidsuitbuiting zorgde ervoor dat in 2019 meer situaties van uitbuiting werden gestopt om zo slachtoffers uit hun benarde situatie te halen. In 2019 waren er diverse meldingen van arbeidsuitbuiting waarbij één of meer potentiële slachtoffers benaderd konden worden. Bij deze meldingen ging het om 83 potentiële slachtoffers. Er zijn 43 aangiftes van arbeidsuitbuiting opgenomen. Deze aangiften zijn vervolgens door het Openbaar Ministerie beoordeeld. In sommige gevallen was de strafrechtelijke aanpak niet mogelijk en is voor een bestuursrechtelijke aanpak gekozen.

 

Aanpak van oneerlijk werk

Bij de aanpak van malafide uitzendbureaus zijn overtreders geconfronteerd met controles, herinspecties, directiegesprekken en strafrechtelijk onderzoek. Bij 41 procent van deze inspecties zijn overtredingen geconstateerd, die vooral betrekking hebben op illegale tewerkstelling. Belangrijk aandachtspunt zijn de notoire overtreders die na een boete weer een doorstart maken; zij werden in 2019 geconfronteerd met herinspecties en extra controles, met als doel hun criminele activiteiten te stoppen.

 

Bij het programma Schijnconstructies was het onderzoek in 2019 vooral gericht op de platformeconomie, schijnzelfstandigheid, fraude door personen die werkzaam waren op de identiteit van een ander persoon (zogeheten look-a-likes), misbruik van stage na opleiding en postbusondernemingen. Op verzoek van werkgever- en werknemersorganisaties zijn  onderzoeken verricht naar het niet naleven van cao-bepalingen. Daarbij bleek dat in 16 zaken sprake was van overtredingen.

 

Ook in andere sectoren is de aandacht voor eerlijk werk in 2019 onveranderd hoog. In de beauty branche zijn vorig jaar een kleine honderd ondernemingen geïnspecteerd, waarbij in een kwart van de gevallen overtredingen zijn geconstateerd op het gebied van arbeidstijden, werkvergunningen en onderbetaling. Bij nagelstudio’s zijn er aanwijzingen dat een groep ondernemingen mogelijk een dekmantel is voor anderszins criminele of ondermijnende activiteiten. De problematiek in de nagelstudio’s leidt in 2020 tot een aparte inspectie-aanpak in samenwerking met ketenpartners.

 

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen

In 2019 is een gespecialiseerd team gevaarlijke stoffen geformeerd. Uit controle blijkt dat veel werkgevers nog onvoldoende aandacht hebben voor blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Inspecteren werkt: bij een tweede controle blijken ruwweg tweemaal zoveel werkgevers de regels na te leven. Ook is het gemiddelde aantal gevaarlijke stoffen waarmee de bedrijven werken, afgenomen van 29 naar 21. In 2019 heeft de Inspectie haar bijdrage aan de gezamenlijke controles en toezicht op grote chemische bedrijven (Brzo) geïntensiveerd; de deelname is gestegen van 60% in 2018 naar 70%.

 

Meer aandacht voor gezond en veilig werken

Ook in 2019 loopt het aantal meldingen, onderzoeken en dodelijke slachtoffers van ernstige arbeidsongevallen op. De stijging van capaciteit die nodig was voor ongevalsonderzoeken en meldingen gezond en veilig werk is in het verslagjaar tot staan gebracht. In 2019 is een pilot voor een gedifferentieerde aanpak van ongevalsonderzoek voortgezet, met als doel het veiligheidsniveau en –bewustzijn van bedrijven waar een arbeidsongeval heeft plaatsgevonden te verhogen. De eerste resultaten van de pilot zijn gunstig.

 

De impact van het coronavirus zorgt ook voor aanpassingen binnen de Inspectie SZW. Zo is het meldingenproces aangepast en anders ingericht zodat de meldingen die in relatie staan tot corona van een specifieke registratie, beoordeling en aanpak worden voorzien. Ook worden nieuwe risico’s, zoals fraude met subsidieregelingen die n.a.v. Corona zijn ingesteld, van een aanpak voorzien. Op de website van de Inspectie is uiteengezet op grond van welke bepalingen in de Arbeidomstandighedenregelgeving handhaving plaatsvindt om ook in deze tijd zo veel mogelijk bij te dragen aan gezond, veilig en eerlijk werk.   

 

Bron: Inspectie SZW